ชะมวง


ชะมวง


ชะมวง

ชื่อสามัญ : Cowa
ชื่ออื่นๆ : ส้มป้อง มะป่อง (คนเมือง), หมากโมก (อุดรธานี), มวงส้ม (นครศรีธรรมราช), กะมวง มวง ส้มมวง (ภาคใต้), กานิ (มลายู-นราธิวาส), ตระมูง (เขมร), ยอดมวง, ส้มม่วง, ส้มโมง, ส้มป่อง
วงศ์ : วงศ์มังคุด (CLUSIACEAE หรือ GUTTIFERAE
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Garcinia cowa Roxb. ex Choisy

ต้นชะมวงสูงราว 5-10 เมตร ส่วนใหญ่เป็นพืชที่คนจะเก็บยอดและใบอ่อนซึ่งจะแตกมากในราวเดือนมิถุนายนถึงเดือนตุลาคม คนภาคอีสานกินยอดอ่อนๆ รสเปรี้ยวจัดเป็นผักสด ส่วนคนภาคตะวันออกเลือกเก็บใบเพสลาดปิ้งไฟพอหอม ใส่ในแกงหมูสามชั้นเคี่ยวนานจนเข้มข้น ให้รสเปรี้ยวอมฝาดตัดความมันของหมู่ได้ดี บางแห่งกินดอกด้วย แต่ไม่พบมากนัก

ที่ไม่ใคร่เห็นคือลูกชะมวง ทั้งลูกดิบสีเขียวและลูกสุกสีส้ม ออกมาช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายน เนื้อลูกดิบเปรี้ยวจัด มีน้ำมันมาก เวลาปอกเปลือกหรือหั่นเนื้อจะติดมีดเล็กน้อย เนื้อแน่นแข็ง ใส่แกงส้มไม่เหมือนผลไม้อื่นๆ

ถ้าจะปรุงใส่น้ำพริกต้องสักซอยค่อนข้างละเอียด ตำให้เนื้อนุ่มก่อนปรุงรสเปรี้ยวได้จัดจ้าน


ใบชะมวงเพสลาดเป็นของเปรี้ยวที่ใช้มากในครัวของคนภาคตะวันออก นอกจากรสเปรี้ยวจัดแล้ว ใบเพสลาดจะมีรสฝาดเล็กน้อย ทำให้มีความเปรี้ยวที่นุ่มนวล ไม่แหลมจนเกินไป ใช้ตัดรสมันของไขมันสัตว์ในแกงหรือต้มที่ต้องเคี่ยวนานๆ ได้ค่อนข้างดีกว่าของเปรี้ยวชนิดอื่นๆ เพราะเนื้อใบแน่น ไม่เละง่าย

เครื่องปรุง

น้ำพริกแกงเผ็ด หมูสามชั้น ใบชะมวงเพสลาด กะปิ พริกชี้ฟ้าเหลืองแดง น้ำปลา น้ำตาลปี๊บ

วิธีปรุง

หั่นหมูสามชั้นเป็นชิ้นหนา เอาลงคั่วในกระทะที่ใส่น้ำมันหมูเล็กน้อย พอน้ำมันเริ่มออกมาจึงใส่น้ำพริกแกงเผ็ดและกะปิลงผัดกับหมูจนหอม เติมน้ำปลา น้ำตาลปี๊บให้ออกรสหวาน ใส่พริกชี้ฟ้า เทเปลี่ยนใส่หม้อใบใหญ่ เติมน้ำให้ท่วมหมู

เอาใบชะมวงเพสลาดนาบในกระทะเปล่าที่ตั้งไฟไว้จนเกรียมเล็กน้อยเพื่อเพิ่มกลิ่นหอม แล้วใส่ในหม้อแกงหมู เคี่ยวนานจนหมูเริ่มเปื่อย ตัวใบนุ่ม รสเปรี้ยวออกมาผสมรสเค็มเผ็ดหวานจนกลมกล่อมดี และน้ำแกงมีมันสีแดงลอย

ถ้าชอบกลิ่นเครื่องสมุนไพรท้องถิ่น เช่นเร่วหอมและดอกผักชีไร่แห้ง ก็ใส่ผสมลงไปตั้งแต่ตอนแรกคั่วชิ้นหมูเลยก็ได้

จาก หนังสือผักยืนต้น กินผักอายุยืน โลกอายุยาว โดย กฤช เหลือลมัย หน้า 96

ใบชะมวง ต่อ 100 กรัม
พลังงาน 51 กิโลแคลอรี
โปรตีน 1.9 กรัม
คาร์โบไฮเดรต 9.6 กรัม
เส้นใยอาหาร 3.2 กรัม
ไขมัน 0.6 กรัม
เถ้า 0.6 กรัม
น้ำ 84.1 กรัม
วิตามินเอ 7,333 ไมโครกรัม
วิตามินบี 1 0.7 มิลลิกรัม
วิตามินบี 2 0.04 มิลลิกรัม
วิตามินบี 3 0.2 มิลลิกรัม
วิตามินซี 29 มิลลิกรัม
ธาตุแคลเซียม 27 มิลลิกรัม
ธาตุเหล็ก 1.1 มิลลิกรัม
ธาตุฟอสฟอรัส 13 มิลลิกรัม

แหล่งที่มา : กองโภชนาการ กรมอนามัย (รายงานไว้เมื่อปี พ.ศ.2535)

ส่วนที่ใช้ประกอบอาหาร : ใบ ยอดอ่อน

Start typing and press Enter to search

Shopping Cart